Katedra Kalisz

Kalisz jest jednym ze starszych, polskich miast. Przez wiele wieków, aż do czasu rozbiorów, istniało województwo kaliskie. Najważniejszą budowlą sakralną tego regionu była katedra pod wezwaniem św. Mikołaja Biskupa. Katedra kaliska jest młodsza od tej gnieźnieńskiej czy poznańskiej, lecz podobnie jak inne, wielkopolskie świątynie, posiada średniowieczną genezę. Do dziś zachwyca mieszkańców i turystów gotycką, ceglaną bryłą i pełnym przepychu wnętrzem. Fundatorem kościoła był książę kaliski Bolesław Pobożny. Choć za jego życia ukończono zaledwie prezbiterium (część wschodnią przeznaczoną na ołtarz), to dzieło kończyli kolejni książęta.

Kościół klasztorny, kolegiata, katedra

Początkowo katedra funkcjonowała jako kolegiata i kościół przyklasztorny. Świątynia pełniła podwójną funkcję. Z jednej strony należała do zakonników – kanoników laterańskich (na mocy dekretu Kazimierza Wielkiego), z drugiej zaś strony była to największa i najdostojniejsza świątynia Kalisza i główny kościół [parafialny na starym mieście. Kanonicy w okresie średniowiecza zbudowali dom zakonny, który w czasach renesansu połączono z kościołem. W 1819 roku utworzono biskupstwo, a kościół zakonny zaczął funkcjonować jako katedra. Pierwszym biskupem był Andrzej Wołłowicz. Bulla papieska określała szeroki zasięg diecezji, oprócz terenów kaliskiego województwa, obejmowała także cześć Mazowsza i Kujaw. Stąd inna nazwa: diecezja kalisko – kujawska.

Od gotyku po sztukę współczesną – najważniejsze elementy katedry kaliskiej

W historii budowy katedry kaliskiej można wyróżnić kilka etapów. Pierwszy i najważniejszy przypada na okres średniowiecza. Budowę pod książęcym patronatem rozpoczęto zapewne przed 1257 rokiem. Był to schyłek epoki romańskiej w architekturze. Kościoły w średniowieczu wznoszono od wschodu. Najpierw powstało prezbiterium mieszczące ołtarz i przestrzeń uprzywilejowaną – przeznaczona dla duchowieństwa i najznakomitszych rodów: rodziny książęcej, bogatszej szlachty i mieszczan kaliskich.

Długie i wysokie prezbiterium przykryte jest imponującym sklepieniem gwiaździstym. Widoczne są gotyckie, ceglane żebra sklepienne, zworniki oraz bogate polichromie autorstwa znakomitego, polskiego malarza: Włodzimierza Tetmajera. Od wschodu, w prezbiterium mieści się wysoki, barokowy ołtarz główny z 1662 roku, a przy bocznych ścianach znajdują się stalle – siedziska przeznaczone dla duchownych. 

Kościół z długą, polsko – włoską historią architektury

Katedra w Kaliszu związana jest ważnymi postaciami z polskiej historii. Udział w budowie katedry miał prawdopodobnie król polski, Kazimierz Wielki. To on ufundował trójprzęsłową nawę. Jednak efekt gotyckiej budowy nie trwał długo. W 1609 r. wybuchł pożar, który zniszczył sklepienie nawy. Barokowa odbudowa przebiegała pod kierunkiem słynnego architekta o włoskim pochodzeniu: Albina Fontany. Architekt i sztukator przybył do Kalisza uchyłku renesansu. Wykształcony we Włoszech wniósł na rodzimy grunt lekkość architektury wprost z półwyspu apenińskiego. Fontana nadał wnętrzom katedry kaliskiej piękny, barokowy wygląd. Choć prezbiterium i ściany zewnętrzne zacho